Abaningi bethu bayazi kahle ukuthi amafutha omzimba okweqile ayingozi, kaningi, impilo yethu kanye nokuzethemba kwethu. Kodwa umqondo wokuthi ukukhuluphala ngokweqile kuhlale kunzima empilweni kuye kwaba yinselele eminyakeni yamuva ngezindlela eziningana, futhi ngezizathu eziningana.
I-Obesity Paradox
Okokuqala, izifundo ezinkulu ziye zaveza ukuthi kungenzeka ukuthi ukukhululeka ngokweqile kungabikezela ukuthi imiphumela engcono kakhulu yezempilo kunokuba 'incike kakhulu.' Lokhu kuye kwabizwa ngokuthi "ukukhathazeka ngokweqile," ukuphazamiseka ukuthi ukubonakala ngokweqile kwamafutha omzimba empeleni kunika bazuzise kunokulimaza .
Lokhu kubonakala kungeke kube yiqiniso, noma kunjalo; akukho ngempela ukukhuluphala ngokweqile. Kunalokho, izifundo eziningi ziye zahluleka ukuhlukanisa phakathi kwabantu abanempilo ngokwanele yokugcina isisindo, kanye nezinyathelo zakudala zokugula okujulile okuvame ukudala ukulahlekelwa isisindo kubantu abadala. Okuye kwabikwa njengento yokugcoba ngokweqile kubonakala sengathi yinto engcono kunazo zonke kubantu abagulayo kungenzeka ukuthi bobabili banciphise isisindo, futhi bafa ngaphambi kwesikhathi, kunabantu abaphila kahle.
Okwesibili, kunokubona ukuthi akuzona zonke izinhlobonhlobo zokukhuluphala ezinikeze ingozi efanayo. Lokhu kuyiqiniso ngempela. Ngokuyinhloko, abesifazane abasebasha abathola isisindo esiningi ngokweqile bajwayele ukugcina amafutha emaphethelweni aphansi. Ngokuphambene, futhi ngenxa yezenzo zama-hormone afana ne-testosterone ne-estrogen, amadoda nabesifazane ngemuva kokuqeda ukukhipha isisu bajwayele ukugcina amanoni esiswini, lapho kuvame ukulimaza okuningi kakhulu.
Kukhona futhi amaqembu ahlukene, njengabantu baseNdiya, okungenzeka ukuthi banamathele kakhulu emathunjini, futhi okubaluleke kakhulu, esibindi, lapho kunomthelela ngokuqondile wokumelana ne-insulin.
Ngenxa yokuthi abantu abathile bangakwazi ukugcina amafutha omzimba okwanele ngokungathinteki kakhulu emakhonini obungozi bokungabonakali, lokhu kubambisana kuye kwafaka isandla ekuphikiseni ukuthi ukukhuluphala ngokweqile, nge-se, kungase kungabi kubi impilo yonke.
Ingabe Ukukhuluphala Kokulinganisela Kokufaneleka?
Ekugcineni, sekuyisikhathi eside impikiswano yokuthi ukuqina kungase kunqobe amafutha.
Uma, ngamanye amazwi, usuke ukhuluphele kodwa ulungile, ukuqina komzimba kungakuvikela ngokugcwele ngokumelene nanoma yikuphi ukulimala okungase kube khona kwamafutha.
Kukhona okungenani izizathu ezimbili zokuthi kungani lokhu kubaluleka kubalulekile. Okokuqala kungenxa yezizathu zezakhi zofuzo nezinye izici kokubili ezaziwa futhi ezingaziwa, abanye abantu banesisindo ngokukhululeka okungavamile, futhi balahlekelwa yinkinga engavamile. Ngifinyelele abanye balaba bantu ekusebenzeni kwami phakathi neminyaka. Kubantu abakhona kuleli qembu, kungenzeka ukuthi usebenzise okuningi, ufaneleke kahle, futhi uqhubeke uphatha amafutha omzimba okweqile. Ukuphikisana ukuthi ukufaneleka komzimba kungakwazi ukulwa nokudla okuncike kulokhu okuhlangenwe nakho, futhi kuyisimo esamukelekayo phakathi kwesisindo esingalahleki.
Isizathu sesibili ukuthi ukunyuka ngokweqile kuyisimo esikhulu esimweni sethu. Ukukhuluphala ngokweqile, naphezu kwazo zonke izizathu okufanele sizazi ngenye indlela, ngokuvamile kuvame ukucabangela imicabango yokuhaha nobuvila. Ukusungula ukuthi abanye abantu abakhuluphele ngokweqile bafanelekile, ngakho-ke okuphambene kakhulu nevila, kuyisimo esiwusizo kulokhu okuthandwayo okuthandwayo.
Ngeshwa, noma kunjalo, umqondo wokuthi ukufaneleka komzimba kungakwazi ukukhokhela ngokugcwele amafutha ngokuphathelene nemiphumela yezempilo kubonakala-njengokungathi ukukhuluphala ngokweqile-kungabi yiqiniso.
Ucwaningo
Ucwaningo olubikwe e- European Heart Journal ngo-2017 luhlolisise ubudlelwane obuphakathi kokubili isisindo somzimba kanye namakhamera we-metabolic, kanye nesifo senhliziyo esingaphezu kwezigidi eziyisigamu esilandelwe iminyaka engaphezu kweyishumi.
Abalobi bathole, ngokusobala ukuthi ukutholakala kwezimo eziyingozi, njengokucindezela kwegazi eliphezulu noma amazinga ajwayelekile egazi we lipids noma i-glucose, kwandisa ingozi yesifo senhliziyo ngaphandle kwesisindo. Kodwa-ke, bathola ukuthi isisindo-isisindo somzimba ophakeme kakhulu- safaka ingozi yesifo senhliziyo ngaphandle kwalezi zinto eziyingozi. Ngamanye amazwi, lapho abantu abanesisindo nabanamahloni beba nemigomo efana negazi yegazi, i-blood glucose, negazi, abantu abakhulu ngokweqile babelokhu bebhekene nesifo senhliziyo.
Lesi akusona okokuqala ucwaningo olunikeze ukubuyisana nomqondo "wamafutha kodwa ufanelekile".
Ucwaningo lwesiKorea olwanyatheliswa kuyi- Journal of the American College of Cardiology ngo-2014 lusitshela okufanayo: amafutha omzimba okweqile aphakamisa ingozi yempilo ngisho nalapho izimpawu ezivamile zomngcipheko zikhona phakathi kwezigaba ezijwayelekile. Kulolu cwaningo, ingozi yesifo senhliziyo yahlolwa ngokulinganisa i-calcium emithanjeni ye-coronary.
Kukhona okuncane kokugqoka kwesiliva kulokhu konke uma kwenzeka ube ngumuntu ophethe isisindo esengeziwe naphezu kokuzivocavoca nokuvivinya umzimba. Ngenkathi incike futhi ihambelana inhlanganisela enempilo kakhulu, ukuhlanganiswa kwamafutha nokuqina kuncono kunokungabikho kokubili. Ngamanye amazwi, abantu abambalwa abanezici ezinobungozi bokuthi isifo senhliziyo siyingozi nakakhulu kunabantu abakhuluphele ngokweqile ngaphandle kwalezo zimpawu.
I-Takeaway
Ngokuqondene nomlayezo wokuthatha, ngicabanga ukuthi kuyafana manje njengoba kwakunjalo ngo-2014, isikhathi sokugcina lesi sihloko sakha izihloko. Ungagxila kwisisindo sakho, nge-se. Yiba nomsebenzi, ngoba kukuhle kuwe, futhi ngoba uzizwa ulungile. Yidla kahle ngezizathu ezifanayo. Khumbula ukuthi kulula kakhulu ukuphuma ngaphandle kokudla umzimba kunokuthi uphume-usebenzise amakholori amahle kakhulu, ngakho-ke qiniseka ukuthi ukhetha ukudla ngokuhlakanipha.
Ngokuyinhloko, yini eyenza ufanelane kahle futhi ivikela ngokumelene namafutha-mhlawumbe hhayi ngokuphelele, kodwa ngokwanele. Izindlela ezinhle kakhulu zokulawula ukulawula isisindo ngamasu okuthuthukisa impilo, futhi. Yisebenzise kahle imfoloko yakho, nezinyawo zakho-futhi uthathe izinzuzo ezimbili zomzimba omncane, ukuqina komzimba.