Abagijimi bavame ukusebenzisa imithi elwa nokuvuvukala ukuphatha ama- aches namahlungu. Kodwa abanye phezu kwezidakamizwa eziphikisanayo bangabangela umonakalo omkhulu kunokusizwa. Kubalulekile ukuba abagijimi bazi ukuthi nini futhi nini ukusebenzisa i-anti-inflammatory nokuthi nini ukuhlala kude nekhabethe lezokwelapha.
Ubuhlungu obubangelwa ukulimala kwezicubu ezithambile zomzimba-izicubu, izinthambo, kanye nemigqa-ngokuvamile zihlukaniswa njengokulimala okunamandla noma okungapheli, kuye ngokuthi kuqale nokuthi isikhathi sokulimala.
Ukulimala okuningi kwezicubu kuyisihlungu ngenxa yokuvuvukala nokuvuvukala okwenzeka ngemva kokulimala. Ukuphumula kobuhlungu ngokuvamile kungesizathu esiyinhloko sokuthi ungafuna ukuthola imishanguzo engaphezu kwe-anti-inflammatory (OTC) njengoba isebenza ngokunciphisa ukuvuvukala okwenzeka ngenxa yokulimala kwakho. Kuwusizo ukwazi izimpawu zokuxwayisa zokulimala okukhulu ukuze kunqume ukwelashwa okungcono, kepha ngokulimala okunamandla nokuhlala njalo kuphathwa ngezindlela ezilandelayo.
Ukulimala Okumangalisayo
Uma unobungozi obukhulu obangelwa yithonya elingazelelwe-ukushayisana, ukuwa noma ukunyakaza-uzobona ubuhlungu, ukuvuvukala nezinye izibonakaliso zokuhlukunyezwa ngokushesha. Inkambo yokwelashwa yokuqala yalezi zilima ezimbi ukulandela indlela ye-RICE yokulimala (ukuphumula, iqhwa, ukucindezela, nokuphakama). Ukwelashwa kokulimala kwezemidlalo okuqala kuqala ngokusebenzisa ice; ukushisa kungasiza ekunciphiseni ukungezwani kwemisipha ezinhlakeni nasezinhlungwini ezingapheli.
Funda le mihlahlandlela ukuze usize ufunde kabanzi mayelana nokushisa kanye neqhwa lokulimala.
Ukuvuvukala kusuka ezinyembezi, ezihlambulukile, nezinhlanzi
Ukulimala okuvame kakhulu kunezinyembezi, izimpande, kanye nezinkinga kumisipha kanye nemigudu. Izinyembezi zingabhekana nezinyembezi ezincane ezinqenqenqemeni ezinqenqemeni (ukuphuka) okudinga ukukhanda okuhlinzekwayo.
Ukulimala okunamandla kunezigaba ezihlukahlukene zokuvuvukala endaweni yokulimala. Indima yamaseli avuthayo ukusiza umzimba ukukhipha ama-debris namaseli afile futhi usize ukuphulukiswa.
I-Over-the-Counter (i-OTC) Imithi Yokuhlunguphaza Okulimala Okumangalisayo
Imithi elwa nokuvuvukala isetshenziselwa ukunciphisa ukuvuvukala. I-OTC, njengezidakamizwa ezingezona ukuvuvukala (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs) (NSAIDs), zivame ukusetshenziswa ukuncipha ukuvuvukala. Okunye ukuphulukiswa kobuhlungu be-OTC, njenge-Acetaminophen nakho kuyasiza. Ama-NSAID asetshenziswe kangcono ngokushesha ngemva kokulimala, ngaphambi kokuvuvukala kwenzeka. Imiphumela emibi ingafaka ukucasula kwesisu. Kukhona imithi ethile ehlanganisa ukwelapha okulwa nokuvuvukala nokuphumula kobuhlungu.
Ukulimala Okungapheli
Ukulimala okungahambi kahle kwesikhumba ngokuvamile kuqala njengobuhlungu obunomusa, obubuhlungu obungapheli neze. I-Tendinitis yinto ejwayelekile yokulimala okungapheli ongase ujwayelane nayo. Phatha ukulimala okungapheli ngokuphumula, ukwelapha ngokomzimba, kanye nama-NSAID angaphezu kwe-counter. I-NSAID inikeza ukuphumula kobuhlungu kodwa ayizisi usizo lokuphulukisa usizo.
I-Corticosteroids Yokulimala Okungapheli
Odokotela bangakunikeza i-corticosteroids ukuphatha ukulimala okungapheli kwezicubu. Izingosi zesayithi lendawo zingabangela ukuphumula okusheshayo kobuhlungu. Ukusetshenziswa kwesikhathi eside kwe-corticosteroids akukhuthazwa.
Iningi odokotela bagwema ukusebenzisa i-corticosteroids ezintanjeni eziphethe isisindo ezifana ne-Achilles tendon ngenxa yokwehlisa amandla kwethenda ngokuhamba kwesikhathi. Zivame ukusetshenziswa kakhulu emzimbeni ophezulu. Ukuphumula kobuhlungu ngalezi zinxephezelo kungokwesikhashana ngakho-ke akuxhomeki kulokhu ukukusiza ukuthi uphathe inkinga. Banelapha kuphela uphawu lobuhlungu futhi akufanele basetshenziswe isikhathi eside.
Ukusizwa Kwesikhathi Eside
Nakuba imithi elwa nokuvuvukala ingaba usizo esikhathini esifushane, ukusebenzisa isikhathi eside lala mithi kudangala. Ukwengeza, ama-NSAID ayinconywa ukuthi asetshenziswe ngaphambi noma ngesikhathi semidlalo yokukhuthazela.
Ucwaningo oluthile luye lwathola inzuzo engokoqobo yokusebenza ngokuthatha ibuprofen futhi ixwayise ukuthi ingase ihlanganise ubuhlungu, okungabangela ingozi eyengeziwe yokulimala. Ezinye izifundo ziye zaxwayisa ukuthi ukusetshenziswa kwama-NSAID ngesikhathi sokuzivocavoca kwe-ultra kuhambisana nenengozi eyanda kakhulu ye- hyponatremia exertional .
Umthombo:
Ukusetshenziswa kwe-Ice ekuPhilweni kwe-Acute Soft-Tissue Injury. Ukubuyekezwa Okuhlelekile Kwezinguquko Ezilawulwe Ngokungahleliwe; Chris Bleakley, et al, i-American Journal of Sports Medicine 2004, uMqulu 32.